1. میمون ها: کلید توسعه دارویی نوآورانه
میمونها، بهویژه گونههایی مانند میمونهای سینومولگوس و میمونهای رزوس، نقشی محوری در زمینه تولید داروهای ابتکاری بهعنوان جایگاههای ایدهآل برای افراد انسانی دارند. به دلیل شباهت فیزیولوژیکی و ژنتیکی بالای آنها با انسان، این پستانداران در تحقیقات پیش بالینی کاربردهای گسترده ای دارند.
در مقایسه با جوندگانی مانند موشها و خرگوشها، میمونهای آزمایشی شباهت جسمی و ژنتیکی بالاتری با انسان دارند و تقریباً میتوانند توسط همه بیماریها و ویروسهایی که انسان را تحت تأثیر قرار میدهند آلوده شوند. این سازگاری به طور قابل توجهی دقت آزمایشات بالینی انجام شده با استفاده از میمون های تجربی را تقویت می کند.
از دهه 1960، آزمایشهای بالینی برای داروهای انسانی تنها با استفاده از موشها انجام میشد، عملی که منجر به نتایج فاجعهباری شد. به عنوان مثال، تالیدومید، دارویی که ابتدا برای درمان تهوع صبحگاهی در زنان باردار پس از آزمایشات موش تایید شد، منجر به این شد که بیش از 10000 نوزاد در بیش از 30 کشور به دلیل عوارض جانبی این دارو دچار اندام های کوتاه یا تغییر شکل غم انگیزی شدند. این حادثه بر تفاوت ژنتیکی گسترده بین موش ها و انسان ها تاکید کرد.
برای جلوگیری از چنین فجایع، دولت ها در سراسر جهان استانداردهای آزمایشات بالینی دارو را افزایش دادند. در ایالات متحده، FDA اکنون نیاز به یک دارو یا واکسن بالقوه دارد که هم روی جوندگان (مانند موش یا موش) و هم حیوانات غیر جونده (مانند سگ و میمون) قبل از ورود به مرحله بالینی آزمایش شود. چین نیز موظف است که همه تحقیق و توسعه دارویی جدید قبل از انتقال به مطالعات بالینی باید بر نتایج معتبر حاصل از نخستیهای غیر انسانی تکیه کنند.
از زمان اجرای این قانون، میمون های آزمایشی جزء ضروری در هر فرآیند تولید داروی جدید بوده اند. علاوه بر این، به دلیل حفظ نسبتاً پایین نقاط هدف در-بیوداروها و واکسنهای مولکولی بزرگ، آزمایشهای دارویی مولکولهای کوچک اغلب از مدلهای موش استفاده میکنند تا نرخ تطابق کمتری با بدن انسان داشته باشند. این امر میمونهای آزمایشی را به سمت اولین انتخاب برای آزمایشهای بالینی دارو با مولکولهای بزرگ سوق میدهد.
بر اساس برآوردها، یک مطالعه پیش بالینی داروسازی زیستی به حداقل 60 میمون آزمایشی نیاز دارد، با یک مطالعه سمیت شامل دوزهای مکرر در طول 28 روز و تقریباً به 40 میمون نیاز دارد. اگر مطالعه متابولیسم دارو نیز انجام شود، به 20 میمون اضافی نیاز است.
با این حال، همه میمون ها واجد شرایط تبدیل شدن به سوژه های آزمایشی نیستند. با توجه به استانداردهای بالای آزمایشهای علمی، برای کنترل بار میکروبی و انگلی روی میمونهای آزمایشی و اطمینان از پسزمینه یا منشأ ژنتیکی واضح، اصلاح مصنوعی دقیق ضروری است. میمونهای وحشی قبل از اینکه بهعنوان آزمودنیهای آزمایشی در نظر گرفته شوند، نیاز به مداخله انسان و حداقل دو نسل تولید مثل دارند.
علاوه بر این، مشابه انسان، میمون ها چرخه تولید مثل طولانی دارند. بلوغ جنسی از بدو تولد حدود 4 سال طول می کشد، بارداری و حاملگی به نیم سال نیاز دارد و معمولاً در هر بارداری فقط یک فرزند حاصل می شود. فرزندان باید حداقل 3 سال سن داشته باشند تا بتوان از آنها برای آزمایش استفاده کرد. چرخه رشد طولانی و سرعت تولید مثل آهسته، افزایش عرضه میمون های آزمایشی در یک بازه زمانی کوتاه را چالش برانگیز می کند و آنها را به عنوان منابع استراتژیک شبیه به ریزتراشه ها قرار می دهد.
(پراکنش جغرافیایی پستانداران امروزی در مقایسه با پراکندگی در دو گرم ترین زمان در 55 میلیون سال گذشته: بهینه آب و هوای ائوسن، و اواسط{1}}بهینه اقلیمی میوسن. )
در گذشته، میمونهای وحشی از آسیای جنوب شرقی عمدتاً به چین صادر میشدند. امروزه، کشورهایی مانند کره و ژاپن به تقلا برای منابع میمون ملحق شده اند در حالی که کشورهای منبع میمون مانند کامبوج و ویتنام مدیریت خود را بر صادرات آزمایشی میمون به طرز محسوسی تقویت کرده اند.
به دلیل کمبود منابع میمون های وحشی، اروپا و ایالات متحده بزرگترین مصرف کنندگان میمون های آزمایشی در سراسر جهان هستند. با درک اهمیت استراتژیک، ایالات متحده میمون های آزمایشی را از سال 2002 به عنوان منابع استراتژیک تعیین کرد. این میمون ها در حدود 35000 پستانداران از جمله 25000 میمون آزمایشی در هفت مرکز ملی تحقیقات پستانداران با بودجه موسسه ملی بهداشت (NIH) نگهداری می شوند. علاوه بر این، سالانه بیش از 30000 میمون آزمایشی را وارد می کند.
بنابراین، میمون های آزمایشی با داشتن تسلط حیاتی بر توسعه داروهای نوآورانه، منابع استراتژیک مراقبت های بهداشتی حیاتی هستند.
2. تأثیر COVID-19 و بنای تاریخی در تقاضای میمون های آزمایشی
شیوع COVID-19 بر ارزش استراتژیک میمون های آزمایشی تأکید کرد. این بیماری همه گیر باعث افزایش تقاضا برای واکسن و تولید داروی COVID-19 شد. تنها در سال 2021، چین 3358 پروژه کارآزمایی بالینی را ثبت کرد. با فرض یک تخمین محافظه کارانه که تنها 1000 مورد از این پروژه ها به میمون های آزمایشی نیاز دارند و هر پروژه به 60 میمون نیاز دارد، تقاضای سالانه به 60000 میمون آزمایشی می رسد.
چین بزرگترین پرورش دهنده و صادرکننده میمون های آزمایشی در جهان است. ما هر سال میمونهای وحشی را از جنوب شرق آسیا وارد میکنیم، میمونهای آزمایشی را پرورش میدهیم و آنها را به کشورهای پیشرفته مانند ایالات متحده صادر میکنیم. با این حال، تحت تاثیر این همه گیری، ممنوعیت تجارت حیات وحش در چین در 26 ژانویه 2020، واردات و صادرات میمون های آزمایشی را متوقف کرد. این وقفه ناگهانی بر ظرفیت جهانی پرورش میمون های آزمایشی تأثیر گذاشت.
جدای از عامل بیماری همه گیر، مسیر توسعه سریع داروهای مولکولی بزرگ و تکنیک های دارویی جدید در صنعت بیوداروسازی جهانی در سال های اخیر نیز نقش مهمی در رشد تقاضا داشته است. این پیشرفتها استفاده از میمونهای آزمایشی را برای ارزیابی ایمنی و اثربخشی دارو الزامی میکند.
برای شرکتهای CXO، هرچه منابع میمون تجربی بیشتری داشته باشند، تسلط بر بازار آسانتر است. آنها حتی می توانند این منابع را به عنوان دارایی های استراتژیک در انحصار خود درآورند. با این حال، پس از همهگیری، حجم تولید واکسن و دارو برای کووید{4}}۱۹ کاهش یافت. قیمت میمون های داخلی به طور قابل توجهی کاهش یافت و بر شرکت های CXO که قبلاً میمون های دارای سهام بالا بودند تأثیر گذاشت.
3. مناقشات و آینده
میمونهای آزمایشی بهعنوان جایگزینهای ایدهآل برای افراد انسانی، نقش مهمی در صنعت داروسازی بازی میکنند. آنها به دلیل شباهت فیزیولوژیکی و ژنتیکی به انسان در تحقیقات پیش بالینی بسیار مورد استفاده قرار می گیرند. برخلاف جوندگان، میمونهای آزمایشی شباهت بیشتری به انسان نشان میدهند که امکان انجام آزمایشهای بالینی دقیقتری را فراهم میکند.
در گذشته، توسعه دارو تا حد زیادی به آزمایش جوندگان، تا نتایج غم انگیزی مانند تراژدی تالیدومید متکی بود. برای جلوگیری از چنین حوادثی، دولتها در سراسر جهان استانداردهای آزمایشهای پیشبالینی دارو را افزایش دادهاند. به عنوان مثال، FDA اکنون آزمایش را بر روی جوندگان و حیوانات غیر جونده، از جمله میمونها، قبل از ورود به آزمایشهای بالینی الزامی میکند. در چین، قبل از پیشرفت به تحقیقات بالینی، نتایج قابل اعتمادی که از نخستیهای غیر انسانی به دست میآیند برای توسعه داروی جدید مورد نیاز است.
از آن زمان میمون های آزمایشی به یک جزء ضروری در توسعه دارو تبدیل شده اند. آنها به ویژه برای ارزیابی پیش بالینی داروهای مولکولی بزرگ بسیار مهم هستند، زیرا ساختار ژنتیکی آنها در مقایسه با مدل های حیوانی کوچک با انسان هماهنگ تر است.
با این حال، همه میمون ها را نمی توان به عنوان سوژه های آزمایشی استفاده کرد. برای اطمینان از زمینه های ژنتیکی واضح و به حداقل رساندن بار میکروبی و انگلی، اقدامات دقیق اصلاحی و کنترلی ضروری است. میمون های وحشی قبل از اینکه برای آزمایش در نظر گرفته شوند نیاز به مداخله انسان و چندین نسل از پرورش دارند.
چرخه تولید مثل کند و دوره بلوغ طولانی میمون ها چالش هایی را در افزایش سریع عرضه آنها ایجاد می کند. این کمبود، همراه با تقاضای فزاینده برای میمون های آزمایشی، منجر به کمبود جهانی و افزایش قابل توجه قیمت ها شده است.
همهگیری COVID-19 ارزش استراتژیک میمونهای آزمایشی را بیشتر برجسته کرد. افزایش تقاضا برای واکسن و تولید داروی COVID-19 منجر به افزایش نیاز به میمونهای آزمایشی در آزمایشهای بالینی شد. چین که بزرگترین پرورش دهنده و صادرکننده میمون های آزمایشی است، به دلیل ممنوعیت تجارت حیات وحش با اختلالات زنجیره تامین مواجه شد.
کمبود ناگهانی میمون های آزمایشی باعث شد که قیمت ها در مدت کوتاهی سر به فلک بکشد. در حالی که قیمتهای داخلی به تدریج از زمان فروکش کردن همهگیری کاهش یافته است، قیمتهای بینالمللی همچنان بالا هستند و شکاف قیمتی قابلتوجهی ایجاد میکنند. این شکاف منجر به تغییر سفارشات CRO به چین شده است و به نفع شرکتهای CXO با دسترسی به منابع میمون تجربی است.
مناقشات پیرامون آزمایش حیوانی با نگرانیهای اخلاقی و بحثهای مربوط به استفاده از حیوانات زنده برای آزمایش ادامه دارد. فشار سازمان های حمایت از حیوانات منجر به تعطیلی مزارع میمون ها و محدودیت در حمل و نقل شده است.
هدف از پیشرفتها در فناوریهای جایگزین، مانند هوش مصنوعی، سیستمهای-روی-یک- تراشه و ارگانوئیدها کاهش اتکا به آزمایشهای حیوانی است. این زمینه های نوظهور نویدبخش جایگزینی مدل های سنتی حیوانات هستند. برای مثال، فناوری عضو-روی-یک{{7} تراشه، از میکروسیالها برای تکرار فیزیولوژی اندامهای انسان استفاده میکند و میتواند برای آزمایش ایمنی و اثربخشی دارو استفاده شود.
در حالی که جایگزینی نهایی آزمایش حیوانی ممکن است هنوز در افق باشد، میمون های آزمایشی در کوتاه مدت منابع ضروری باقی می مانند. ادامه تحقیق و توسعه فناوری های جایگزین راه را برای آینده ای با کاهش اتکا به آزمایش های حیوانی هموار خواهد کرد.













