تجویز داخل بینی دارو هم مواجهه موضعی و هم تحویل سیستمیک دارو را ارائه می دهد. حفره بینی به عنوان مسیر اصلی برای هوای استنشاقی عمل می کند که می تواند ذرات، مایعات یا گازها را حمل کند. علاوه بر این، بینی دارای عملکرد دوگانه است: بویایی و تهویه هوای استنشاقی با گرم کردن، مرطوب کردن و فیلتر کردن آن برای محافظت از ریه ها. ذرات یا قطرات بزرگ و/یا تحریک‌کننده می‌توانند باعث عطسه انعکاسی شوند و آنها را دفع کنند تا از رسوب در ریه‌ها یا جذب سیستمیک جلوگیری کنند.
با این حال، با فرمولاسیون و دستگاه های تحویل مناسب، داروها می توانند به صورت موضعی جذب شوند یا از طریق مخاط بینی وارد گردش خون سیستمیک شوند و اثرات درمانی حاصل شود. ذرات کوچک جذب نشده ممکن است به ریه ها برسند، جایی که یا به صورت موضعی عمل می کنند، به صورت سیستمیک جذب می شوند، یا از طریق عمل موکوسیلیاری یا جذب ماکروفاژ پاک می شوند. مایعات تزریق شده از راه بینی ممکن است یا در حفره بینی جذب شوند یا به ریه ها برسند. ذرات بزرگتر استنشاق شده نیز ممکن است از طریق دستگاه گوارش پاک شوند. این ذرات یا قطرات به مخاط بینی می چسبند، توسط مژک ها به سمت پشت بینی رانده می شوند و در نهایت به مری و معده بلعیده می شوند. این مکانیسم پاکسازی نه تنها داروها را از بینی خارج می کند، بلکه ممکن است منجر به قرار گرفتن در معرض سیستمیک از طریق دستگاه گوارش شود. بنابراین، تزریق داخل بینی راهی است که شامل جذب موضعی و سیستمیک است که قادر به دستیابی به اثرات دارویی مطلوب است، اما همچنین به طور بالقوه به واکنش های سمی ناشی از قرار گرفتن در معرض ناخواسته می رسد.
دارورسانی داخل بینی چندین مزیت دارد: ساده، غیر تهاجمی است و به اکثر بیماران، از جمله آنهایی که حالت تهوع یا استفراغ دارند، اجازه می‌دهد تا خودشان-این دارو را تجویز کنند. علاوه بر این، علاوه بر زایمان مستقیم از طریق بینی، قرار گرفتن در معرض دارو را در مکان‌های هدف مختلف ممکن می‌سازد. به عنوان مثال، اسپری های بینی تایید شده مانند کلسی تونین و اکسی توسین به اثرات درمانی سیستمیک دست می یابند، در حالی که سوماتریپتان و زولمی تریپتان را می توان از طریق بینی برای درمان هدفمند میگرن مغزی تجویز کرد. نزدیکی مخاط بینی به مغز قرار گرفتن سریع دارو با مغز و/یا مایع مغزی نخاعی را تسهیل می کند. هدف دیگر داروهای در دست توسعه، هدف قرار دادن بافت های ریه از طریق تحویل داخل بینی است. با توجه به مساحت سطح عروقی نسبتاً بزرگ، داروهای چربی دوست با وزن مولکولی<1 kDa are readily absorbed, achieving systemic exposure comparable to intravenous (IV) routes. In other words, many drugs administered intranasally can achieve higher bioavailability and better tolerability compared to oral administration, as intranasal delivery avoids first-pass metabolism.
However, like any route, intranasal administration has its limitations. Large molecules, such as many proteins, peptides (>1 کیلو دالتون)، و داروهای هیدروفیل، اغلب به دلیل کلیرانس سریع موکوسیلیاری، جذب بینی ضعیفی را نشان می دهند. برخی از شرکت ها در حال توسعه عوامل مخاط چسب و تقویت کننده های نفوذ برای بهبود جذب این داروها هستند. یکی دیگر از اشکالات زایمان داخل بینی، علیرغم عدم وجود متابولیسم{3} اولین عبور، این است که بینی یک عضو فعال متابولیکی است و برخی داروها ممکن است در محیط بینی متابولیزه شوند. علاوه بر این، حفره بینی در معرض محیط خارجی قرار می گیرد و تحت تأثیر شرایط فیزیولوژیکی قرار می گیرد که ممکن است منجر به تنوع جذب قابل توجهی شود.
خوشبختانه، شباهت های آناتومیکی و فیزیولوژیکی بین حیوانات و انسان ها امکان برون یابی نتایج انسانی از مطالعات حیوانی را فراهم می کند. تحقیقات فارماکولوژیک و سم شناسی حیوانی را می توان برای مطالعه فرمولاسیون، اندازه ذرات، نرخ تهویه، حجم دوز و/یا محل قرارگیری برای دستیابی به قرار گرفتن در معرض بافت هدفمند پس از تجویز داخل بینی استفاده کرد.
اگرچه آناتومی و فیزیولوژی بینی پستانداران به طور کلی در بین گونه ها مشابه است، تفاوت هایی وجود دارد. هنگام تحویل دارو به حفره بینی و تفسیر نتایج مطالعات سم شناسی، تفاوت های بین گونه ای در ساختار و عملکرد بینی باید در نظر گرفته شود. برای مثال، انسان‌ها و نخستی‌های غیر انسانی ساختارهای شاخک بینی نسبتاً ساده‌ای دارند، در حالی که جوندگان، خرگوش‌ها و سگ‌ها ساختارهای پیچیده‌تری دارند. تعداد و شکل توربینت ها بر ویژگی های جریان هوا و در نتیجه رسوب دارو تأثیر می گذارد. ساختارهای توربینه همچنین می توانند سطح بزرگتری ایجاد کنند و بر جذب دارو تأثیر بگذارند.
عوامل متعددی از جمله دستگاه های زایمان، حجم، بیهوشی و روش های تجویز، می توانند بر جذب دارو از طریق بینی تأثیر بگذارند. حیوانات غیر جونده با حجم حفره بینی بزرگ را می توان با استفاده از سرنگ یا دستگاه های بالینی مانند پمپ های مایع یا استنشاق های پودر خشک برای تزریق داخل بینی دوز مصرف کرد. مطالعات حیوانی استفاده از دستگاه های بالینی مشابه دستگاه های مورد استفاده در آزمایشات انسانی را الزامی نمی کند. در سگ ها و نخستی ها، یک تکنسین معمولاً حیوان را مهار می کند در حالی که دیگری دارو را تجویز می کند. سگ ها به طور کلی راحت تر هستند و تحمل خوبی از خود نشان می دهند، اما دست زدن به نخستی ها چالش برانگیزتر است، با احتمال استرس بالاتر، نیاز به محدودیت در حجم و فرکانس دوز روزانه همانطور که در جدول بالا نشان داده شده است.
عوامل مختلفی از جمله تماس مستقیم با دستگاه ها، غلظت محلول دارو، PH شدید و مایعات سرد می توانند بر رسوب و جذب دارو تأثیر بگذارند. این عوامل شیمیایی و مکانیکی ممکن است باعث تحریک، ترشح، اشک ریزش، خارش، عطسه، خونریزی و درد شوند که همگی می توانند جذب دارو را کاهش دهند.
استفاده از اسپری های بینی برای کاهش اندازه ذرات می تواند به طور بالقوه جذب دارو را افزایش دهد و ممکن است توزیع دارو در ریه ها را افزایش دهد. علاوه بر این، افزایش حجم دوز می تواند قرار گرفتن در معرض ریه را افزایش دهد. همانطور که قبلا ذکر شد، داروهای استنشاق داخل بینی ممکن است از طریق سینوس غار، سینوس های وریدی، دیواره شریان کاروتید، سد خونی مغزی، یا مسیرهای لنفاوی/فضاهای عروقی اطراف اعصاب بویایی و سه قلو به مغز برسند.
گیرنده های درد در بینی توسط اپیتلیوم سنگفرشی پوشانده نمی شوند، بنابراین داروهایی که از راه بینی تزریق می شوند تقریباً مستقیماً به انتهای عصبی آزاد می رسند و ممکن است باعث تحریک دستگاه تنفسی فوقانی شوند. اگر دارو دارای اثرات محرک بالقوه باشد، باید قدرت تحریک را ارزیابی کرد.
در مورد نقاط پایانی، علاوه بر الزامات سم شناسی استاندارد مانند وزن بدن، مصرف غذا، مشاهدات بالینی، آسیب شناسی بالینی، معاینات چشمی، کالبد گشایی، وزن اندام ها و هیستوپاتولوژی، تجویز دارو داخل بینی نیاز به ارزیابی های خاصی دارد. به عنوان مثال، مشاهدات بالینی باید به ویژه بر روی محل تجویز متمرکز شود. علاوه بر این، گزارش شده است که قرار گرفتن داخل بینی با ترکیبات ممکن است بر عملکرد بویایی، از جمله آنوسمی، که نیاز به ارزیابی دارد، تأثیر بگذارد. تست‌های ساده بویایی، مانند آزمایش جستجوی غذای دفن شده، می‌توانند انجام شوند. همچنین تست‌های پیچیده‌تر و حساس‌تری مانند اندازه‌گیری پتانسیل‌های منفی ایجاد شده توسط اپیتلیوم بویایی در الکتروگرام‌های بویایی، مشابه الکترورتینوگرام برای چشم‌ها وجود دارد.
تخصص Prisys Biotech در تزریق داخل بینی:
درPrisys Biotech ، ما تجربه گسترده ای در تجویز داروی داخل بینی در انواع مختلف داریممدل های حیوانی ، با تمرکز ویژه بر روی میمون های سینومولگوس. تیم ما از سیستم های تحویل پیشرفته و تکنیک های دوز دقیق برای اطمینان از نتایج دقیق و قابل تکرار در مطالعات پیش بالینی استفاده می کند. شباهت‌های آناتومیکی و فیزیولوژیکی بین این نخستی‌های غیر انسانی و انسان‌ها، آنها را به مدلی ایده‌آل برای مطالعه انتقال و جذب دارو از طریق بینی تبدیل می‌کند. Prisys Biotech با ترکیب درک عمیق ما از تزریق داخل بینی با دانش تخصصی ما در مورد مدل‌های نخستی‌سانان، به طور منحصربه‌فردی برای پشتیبانی از نیازهای تولید داروی شما، از تحقیقات اولیه- تا ارزیابی‌های دارویی و سم‌شناسی پیشرفته، قرار گرفته است.
